Van postorderbedrijf naar Olympisch podium: het verhaal achter Neckermann
De naam Neckermann is bij veel mensen bekend van de gelijknamige touroperator en het postorderbedrijf "Neckermann macht's möglich". Achter dat succes schuilt echter ook een minder bekende, aangrijpende geschiedenis — en een onverwachte link met de dressuursport en met een wereldberoemde muzikant.
De oorsprong: de familie Joel
In 1928 richtte de joodse ondernemer Karl Amson Joel in Neurenberg een postorderbedrijf op in textiel en kleding. Het bedrijf groeide uit tot een van de grootste postorderbedrijven van Duitsland. Na de machtsovername van de nazi's in 1933 werd Joel steeds meer het slachtoffer van discriminatie en intimidatie, onder meer door de beruchte Julius Streicher. Leveringen moesten verplicht gemarkeerd worden met een "J" voor "Jude", en Arische leveranciers werden gedwongen de samenwerking met hem te stoppen.
In 1938 werd Joel, onder druk van de nazi-wetgeving die de "arisering" van joodse bedrijven verplichtte, gedwongen zijn levenswerk te verkopen aan Josef Neckermann — ver onder de werkelijke waarde. Joel vluchtte met zijn gezin naar Zwitserland en later, via Cuba, naar de Verenigde Staten, waar hij een nieuw bestaan opbouwde.
Pas in 1957, na een jarenlange juridische strijd, kreeg Joel een schadevergoeding van Neckermann: 2 miljoen West-Duitse mark. Een aanzienlijk bedrag, maar volgens historici nog altijd ver onder de werkelijke waarde van het bedrijf dat hem was afgenomen.
Een bijzonder detail: Karl Amson Joel was de grootvader van de Amerikaanse zanger Billy Joel. Deze familiegeschiedenis kwam decennia later opnieuw in de belangstelling dankzij de documentaire The Joel Files (2001), waarin de kleinkinderen van beide families — Joel en Neckermann — elkaar ontmoetten om het verleden onder ogen te zien.
Billy Joel
Neckermann: van ondernemer tot Olympisch kampioen
Josef Neckermann bouwde met het overgenomen bedrijf een van de grootste postorderbedrijven en later touroperators van Europa uit. Na de oorlog werd hij, voor zijn rol in de gedwongen overname, kort veroordeeld tot een jaar militaire gevangenis.
Naast zijn zakelijke carrière werd Neckermann ook een van de meest succesvolle dressuurruiters die Duitsland ooit heeft voortgebracht. Tussen 1960 en 1972 nam hij deel aan vier Olympische Spelen en behaalde hij liefst zes Olympische medailles in dressuur:
1960 (Rome): individueel brons
1964 (Tokio): teamgoud
1968 (Mexico-Stad): teamgoud en individueel zilver
1972 (München): teamzilver en individueel brons
Daarmee gold hij lange tijd als een van de meest gedecoreerde dressuurruiters ter wereld.
Joseph Neckermann
Eva-Maria Pracht (geboren Neckermann)
Een sportieve traditie die verder leeft
Het dressuurtalent bleef niet beperkt tot Josef Neckermann zelf. Zijn dochter Eva Maria Pracht (geboren Neckermann) groeide op in de schaduw van haar beroemde vader, maar bouwde een eigen indrukwekkende carrière op. Na haar emigratie naar Canada in 1981 vertegenwoordigde ze haar nieuwe thuisland op de Olympische Spelen van 1984 in Los Angeles en behaalde ze in 1988 in Seoel teambrons — de eerste en tot op heden enige Olympische dressuurmedaille voor Canada.
Ook haar dochter Martina Pracht — kleindochter van Josef Neckermann — zette de familietraditie voort en kwam uit voor Canada op de Olympische Spelen van 1992 in Barcelona.
Drie generaties van dezelfde familie op het Olympisch podium in dressuur: een uniek gegeven in de paardensportwereld, dat toont hoe diep de liefde voor het paard in sommige families verankerd kan raken.